Frysk Deiblôch

It blôch fan André Looijenga

Befrijingsdei

Posted by André Looijenga on 05/05/2010

It is in moai gesicht, moat’k tajaan, rigen ‘jierren tritich’ huzen mei de Nederlânske flagge út. Benammen at de sinne derby skynt, lykas hjoed. Fan’e middei oer sokke strjitten súdwest fan it sintrum fytsend, krige ik eat fan in Befrijingsdei-gefoel. In histoarysk erfarinkje, net sublym, mar efkes geandewei. Ik wit dat der fûl fochten is, doe yn april 1945, oan’e súdlike tagongswegen fan’e stêd. Filmbylden komme yn it sin, fan Kanadezen dy’t mei gewear foarút oer krekt sokke gewoane Grinzer strjitten drave.

Mar haw ik fierders wat mei Befrijingsdei?

Ik wie op’e fyts noch by de drafbaan lâns riden. De kliber folk dy’t dêr geardromde, griisde my eins oan. No ja, grutte menichtes hoege om my net sa. Ik seach efkes it festivalterrein oer, en wie derút dat ik dêr net frijwillich hinne hoegde.

Ik fyn it fierders bêst, hjer: Befrijingsdei mei as ‘feestdei’ bestean bliuwe. Mar dy festivals, mei har al te dúdlike bliid boadskip (oer ordinêr sûpen en razen hinne plakt), en dy fersinsels as “treinen fan’e frijheid”, ik kin der wol sûnder. Miskyn is it om’t dy Befrijingsfestivals altiten sa oerdreaun fan hegerhân foar de jongerein ornearre lykje te wêzen. In troch de oerheid betelle feest foar de (grutstêdlike, allochtoanige) jongerein… ik haw my nea ta de doelgroep hearren field.

Jin herinnerjen oan’e Oarloch, in kriich fan foar jins tiid, en al syn ûnminsklike, mar helaas al te minsklike, grouwélichheden, is mear as wichtich. Mar dêr haw ik alteast de Befrijingsdei fan no net by nedich. Minsken moatte witte, en leard hawwe om mear witte te wollen, en foaral by steat te wêzen om it ferline beseffe te kinnen. Ynstee jout men se frij, muzyk en slop bier.

In ekstra frije dei yn maaie haw ik neat op tsjin. Mar de betinking fan’e ein fan’e Twadde Wrâldkriich oerskaadzje te litten troch simpel meitsjende festivals, nee tanke.

En faaks is dy befrijing fan 65 jier lyn ek net de gaadlikste oanlieding foar Nederlâns nasjonale feestdei… Miskyn soe men dochs 26 july (Placcaert van Verlatinghe, 1581) ynfiere moatte, herinnerjend oan hoe’t Fryslân en de oare ‘uniëarre Nederlannen’ foar it earst in frije steatebûn waarden.

Woansdei, fiif maaie 2010.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: