Frysk Deiblôch

It blôch fan André Looijenga

Wit it net

Posted by André Looijenga on 12/10/2010

Neist alle oare dingen bin ik no úteinset mei it oersetten fan Nescio syn novelle De útfretter. Foarsafier’t ik wit, is fan dizze klassiker fan’e tweintichste-ieuske Nederlânske literatuer nea earder wat ferfryske en útbrocht. Ik bin yn’e begjinfase fan dit oersetwurk: der moat noch in soad skave, en wurdboeken oantôge om yn alle details ta in Frysk te kommen dat sa goed mooglik Nescio syn wurdkar werjout.

Fansels liket it, sjoen de diglossy-eftige taalsitewaasje fan it Frysk, wat paradoksaal en set in ‘modern’ Nederlânsk skriuwer as Nescio oer. Yn it foarste plak is it in persoanlik projekt, in bewust my twingjen om op’e Fryske taal, foar it Nederlânsk oer, yngeand te reflektearjen. Oersettend ûntdekke je ommers it bysûndere fan beide talen. En ja, der sit ek in kromke taalbefoardering yn, lykas yn al it skreaune Frysk. Dêr hoege wy ús ek net foar te skamjen: taal is mear as in middel.

Nescio skreau bewust in sprektalich Nederlânsk. Hollânsk meie je hast wol sizze: de omgongstaal fan him en syn generaasjegenoaten yn it Amsterdam fan om 1900 hinne. Út en troch merkst dat Nescio syn taal, yn wurdfolchoarder meast, tichter by it Frysk stiet as de notiidske standert. It herinneret jin der oan dat Fryslân mear gemien hat mei Amsterdam en mei Hollân as dat men hjoeddendei wend is te sjen. Ek dêrom dizze ferfrysking. It mankelike fan Nescio, it skôgjende, de djipsinnige ienfâld, it past ek gewoan hiel goed by dizze oare taal fan my.

Yn jannewaris 1911 ferskynde ‘De uitvreter’ yn De Gids. Takom jier hûndert jier lyn, dat it soe moai wêze at de oersetting dan klear wie, en út. Foar no earst mar even in lyts priuwke:

‘Binne jo Amsterdammer?’ frege Bavink. ‘Ja, Godtank,’ sei Japy. ‘Ik ek,’ sei Bavink. ‘Jo skilderje net?’ frege Bavink. It wie in nuvere boargermansfraach, mar Bavink tocht hieltyd mar: wat soe dat dochs foar in keardel wêze? ‘Nee, Godtank,’ sei Japy, ‘en ik dichtsje ek net en ik bin gjin natoerfreon en gjin anarchist. Ik bin Godtank hielendal neat.’

Tiisdei, tolve oktober 2010.

2 Responses to “Wit it net”

  1. […] Lês fierder by André Looijenga […]

  2. jqsmînk said

    Mei ik dan Dichterje dwaan?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: