Frysk Deiblôch

It blôch fan André Looijenga

Geef Frysk is wol wichtich én belangryk

Posted by André Looijenga on 14/11/2013

Niis haw ik even in reaksje stjoerd op in “Reade Tried”-stelling fan Omrop Fryslân: Geef Frysk is net sa belangryk (of wichtich…). Gewoanlik reagearje ik net op sokke triedden, mar dit kear gie my de stelling wol oan it hert (sa’t jo begripe sille). Ik haw wat in nuânsearre stânpunt as it om Geef Frysk giet, en omdat myn reaksje wierskynlik net yn syn gehiel (mei hear en fear en sa) foarlêzen wurde sil op de radio, set ik it hjir op myn bloch alfêst even del.

Ik fyn Geef Frysk wól wichtich. Mar ik bedoel mei “Geef Frysk” dan, dat minsken dy’t Frysk prate har bewust binne fan dy taal en der wat kennis oer besitte. Dat minsken dy’t Frysk prate yn elk gefal witte hoe’t jo “goed” Frysk brûke, krekt lykas dat al dy Fryskpraters soks ek witte oer hoe’t it heart yn it Nederlânsk.

Ik bin dus fóár Geef Frysk, omdat dat ynhâldt dat Fryskpraters har eigen taal echt serieus nimme. Dat jo it Frysk de muoite wurdich fine, litte jo sjen troch hele slimme “hollânismen” (dat binne wurden dy’t út it Nederlânsk helle wurde) út de wei te gean. Dat jo bygelyks net “hun” sizze wolle yn it Frysk, mar “har” of “harren”.

Tagelyk stiet net presys fêst wat Geef Frysk is. En dat is mar goed sa ek, want ik wol elkenien de frijheid jaan om syn taal te brûken sa’t er wol. Dêr kin bêst in bytsje Nederlânsk by yn, mar dat mei ek wol moai oerdreaun Geef wêze.

It wichtichst fyn ik lykwols dat alle Fryskpraters yn steat steld wurde om it wat mear fersoarge, saneamde “Geef”, Frysk begripe en brûke te learen. Dêrom is it goed dat der Frysk jûn wurdt op skoalle, en dêryn hawwe de media yn Fryslân (en foaral Omrop Fryslân) ek in belangrike funksje.

Yn boeken, op papier, kinne jo gerêst út en troch wurden kieze dy’t sa “Geef” binne dat de measte minsken se tsjintwurdich net brûke. In protte minsken lêze ommers ek teksten yn it Ingelsk en oare frjemden talen dêr’t wurden yn steane dy’t se noch net kenne. Skriuwers (en oare kultuerdragers) kinne better mar net te skruten wêze om saneamd “âlderwetske” Fryske wurden gewoan te brûken.

André Looijenga
(ûnder oare oersetter en winner Frysk Diktee)

Oan itselde ûnderwerp hie ik yn novimber 2011 in kollum wijd yn Ensafh: Frýsk Frysk. Dy is ek noch altyd aktueel, en kin ik jo dus fan herte oanbefelje.

Tongersdei, fjirtjin novimber 2013.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: