Frysk Deiblôch

It blôch fan André Looijenga

Posts Tagged ‘Føroyar’

Frysk, Frysk en Føroysk

Posted by André Looijenga on 26/11/2011

Sûnt justermiddei stiet der wer in nije digitale ôflevering fan Ensafh op it rju rynsk reach. Foar dit nûmer haw ik in kollum skreaun, nei oanlieding fan’e Kneppelfreedbetinking, oer myn argewaasje oer it sleauwe ferhollânske deistige Frysk en benammen oer myn leafde foar in moaier, eigener en aparter brûken fan dizze taal. Hjirby efkes in priuwke, fia dizze link lêze jo mear.

It sprutsen hearren fan Schurer syn ‘heech-Frysk’ wie foar my it hichtepunt fan it Keppelfeest fan 19 novimber 2011. It is moai om de Fryske taal sa serieus nommen te hearren. Om in grut drama yn âldfrinzich poëte-Frysk mei te belibjen, om de Kalmaëske skriuwtaalwurden op te heinen út it deklamearre resitatyf.

Moai Frysk lêze jo ek, en by it soad, yn’e juster nij útkommen Tolkien-oersetting It Selskip fan de Ring fan Liuwe Westra. Ik wie by de presintaasje, in tige slagge middei/jûn mei iterij, ferklaaierij, sjongerij, wiispraterij en striidpraterij. Nei ôfrin noch moai diskussiearre op it gonkje, en doe gau-gau troch nei Tresoar om it noarden te exploarjen. Dêr wie ik noch krekt op’e tiid om Teitur yn it Føroysk sjonge te hearren. Hie ik net misse wold; mar wêrom plenne se altiten alle nijsgjirrichs tagelyk?

En noch in ‘reklame’ (in sjochút dy’t nei de folgjende side ferwiist): dit berjochtsje kringt myn blôchke oer dat it wurd ‘Frysk’ winliken in hollannisme befettet fan syn plakje foaroan. Dat klikje mar troch.

Sneon, seisentweintich novimber 2011.

Advertisements

Posted in Dien, Skreaun | Tagged: , , | 2 Comments »

Skiep sûnder tsjoar

Posted by André Looijenga on 05/12/2010

Eiði, in doarp op Eysteroy

Op’e Føroyar (de “Færøer-eilannen”) wenje mar goed 48.000 minsken. Minder as yn’e gemeente Smellingerlân. En tagelyk ha dy minsken har eigen taal, literatuer en muzykkultuer. Binne se in autonome ‘naasje’ binnen it keninkryk Denemarken, mei in eigen regear, universiteit, fersoargingssteat en fuotbalkompetysje.

Op it taffeltsje foar my lizze in ûnbidich tsjok Føroysk-Ingelsk wurdboek en in yngeande grammatika fan dy taal. Ik blêdzje deryn, ferwûnderje my oer it ferskil tusken in bot archayske stavering en in fonology dy’t op oer-de-top Klaaifrysk liket. Bûten ferdwynt it útsjoch oer de Grinzer binnenstêd yn in sniestoarm.

Ôfsjoen fan it waar moatte de Føroyar in paradys op ierde wêze.

It binne de eigensinnigens fan dizze minsken en harren taal dy’t de Føroyar foar ús nijsgjirrich meitsje. In úthoeke fan Denemarken dy’t fanôf midden 19e ieu stadichoan har eigenheid weromfûn (en útfûn). De fergeliking mei Fryslân ropt harsels hjir al yn op. Ek it Føroysk wie in taal mei mar in beheinde skreaune tradysje, slim bedrige troch de ynfloed fan’e Deenske bestjoers- en tsjerketaal. De Føroyar moasten noch folle djipper fuortkomme, as lytse, tin-befolke, earme eilannegroep fier fuort yn’e Atlantyske Oséaan. In wûnder, hoe fier’t sa’n ekstreem lokale (romantysk-nasjonalistyske) taalbeweging in groep minsken opstjitte kin yn’e folkene feart.

Read the rest of this entry »

Posted in Fryskens, Taal | Tagged: , , | 4 Comments »