Frysk Deiblôch

It blôch fan André Looijenga

Posts Tagged ‘Frankryk’

Yn elts gefal in foto

Posted by André Looijenga on 25/11/2011

As ik even neat nijs te melden haw, kin ik elts gefal in foto pleatse, tocht my. Skylk komt der wol wer mear tekst. De foto hjirûnder makke ik healwei oktober, op’e Ballon d’Alsace. Dêr wie krekt dy nacht al in bytsje snie fallen:

De Ballon d’Alsace is it trije-regio’s-punt fan’e Franche-Comté, Lotharingen en de Elzas. It is ien fan’e toppen fan’e Vogezen, in berchlân dat hiel oars is as de Jura, dêr’t wy grutstepart fan ús reis taholden. Yn’e Jura binne de bergen kantiger en steiler, wylst dêr boppe-op heechflaktes mei greiden en gauris doarpen lizze. Yn’e Vogezen binne it rûne ballons, letterlik.

Fan 1871 oant 1919 lei de Ballon d’Alsace op it eastpunt fan Frankryk. Yn’e knibbel fan Elzas-Lotharingen dat doe Dútsk wie. Dy situaasje sil fan’e Ballon in soarte fan nasjonaal beafeartsplak makke ha. Op’e foto boppe sjochst boppe it sjalet in tsjerketoer krekt oer de besnijde helling hinne kypje: in néo-goatyske kapel boppe op’e berch. In stikje fierderop stiet in ruterstânbyld fan Jeanne d’Arc mei lutsen swurd oer, foarhinne, Dútslân te digerjen.

Mear yn’e lijte stiet in oar, oangripender, monumint. Ta eare fan’e oprêders fan lânminen, dy’t yn Frankryk om it libben kaam binne.

Yn it grouwe sjalet op’e boppeste foto sit in hotel-restaurant. Dy middeis sieten wy dêr as de iennichste gasten oan ús waarme poeiermolke. Doe’t wy fuort soene, kaam der in Lúksemboarchsk echtpear sitten. Ik koe harren pleatse troch har taal, mar ik haw se mar net ûnderfrege oer de tastân fan’e Lúksemboarchsktalige literatuer en harren fizy dêrop.

Tongersdei, fjouwerentweintich novimber 2011.

Posted in Dien | Tagged: , , | Leave a Comment »

Ray sur Saône

Posted by André Looijenga on 31/10/2011

In moai hjerstplaatsje fan no twa wiken lyn yn’e Franche Comté yn Frankryk. It doarp Ray en de rivier de Saône, sjoen fan it kastiel ôf. Freonlike heuvels, in rêstige stream, in typysk Comteeske tsjerketoer.

Moandei, iennentritich oktober 2011.

Posted in Dien | Tagged: , | 1 Comment »

In trou tsjinner fan Filips II

Posted by André Looijenga on 20/10/2011

Op it stuit binne wy yn Frankryk, yn’e Franche-Comté, in streek mei in nijsgjirrige konneksje mei de Nederlannen. Dit eardere ‘frije greefskip’ hearde nammers by de Bourgondyske erflannen fan Karel V en Filips II. Krekt as Fryslân dus. Yn’e sechtjinde ieu wiene de machtichste famylje yn’e Franche Comté de Granvelles, dy’t hege steatsamten foar de niisneamde foarsten ferfollen. Yn’e eardere haadstêd fan it greefskip, Dole, dat wy juster besocht hawwe, stie eartiids in universiteit. Dêr hat Viglius fan Aytta noch studearre, en is er yn’e kunde kommen mei heit en soan Granvelle dy’t syn karriêre yn keizerlike en keninklike tsjinst bot befoardere hawwe.

In pear jier lyn wie ik ek yn it (noard)easten fan Frankryk. Yn it lytse stedsje Marville, no yn Lorraine, krekt oer de grins mei België, mei eartiids part fan it hartochdom Lúksemboarch (ek ien fan’e Nederlannen), seach ik yn’e tsjerke dizze nijsgjirrige renêssânse-epitaaf.

De foto is moai skerp wurden, en goed is te lêzen dat hjir Honoré seigneur Salentin de Gavroy (of Gauroy) leit. It Frânsk op de stien is goed nei te kommen, dat ik set it mar net hielendal oer. Jo sjogge hoe’t hear Salentin him in trou tsjinner neamt fan keizer Karel en fan kening Filips syn soan, en dat er meldt dat er meifocht yn’e guerres des Pays Bas. Sa sjogge je ynienen dy oarloch fanút de oare kant.

Tongersdei, tweintich oktober 2011.

Posted in Skiednis | Tagged: , , , , , | Leave a Comment »

Adam en Eva

Posted by André Looijenga on 19/10/2011

It is al wer in pear jier lyn dat ik foar it lêst yn Frankryk wie. By myn foarrige ferbliuw wie ik hielendal yn it noardeasten, op’e grins mei België. Ien fan’e moaiste plakken dêr’t wy doe west hawwe (it wie in reis mei de yntusken heechlearaar-mjirkes fan midsieuske skiednis), wie de mânske tsjerke fan it lytse doarp Mont-devant-Sassey, op in heuvel dy’t de fallei fan’e Maas oerskôget.

Wy waarden rûnlaat troch de boargemaster fan it doarp, dy’t ek koster wie en âld boer leau’k. De tsjerke hat in grut goatysk portaal, mei hiel libbenich byldhouwurk. Twa fan dizze bylden kamen my lêsten yn it sin doe’t in freondinne fan my fertelde oer in moai detail yn in bekind bibelferhaal (Gen. 3:21):

En de Heare God makke de minske en syn frou klean fen bistefellen en teach se hjarren oan.

Hjir steane Eva en Adam, mei skjin har nocht. Beide hawwe se in rokje oan fan blêden. Oer de earms har nije klean fan bistefellen, as soene se krekt nei it pashokje en probearje se út. Adam hat in pak de rûge, wollen kant bûten, mar Eva hat in wat nofliker tenú krigen, mei de sêfte kant grif binnenyn.

Woansdei, njontjin oktober 2011.

Posted in Dien | Tagged: , , | Leave a Comment »